HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA: NHẬN THỨC VÀ TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP ĐỘT PHÁ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT 71-NQ/TW
HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA: NHẬN THỨC VÀ TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP ĐỘT PHÁ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT 71-NQ/TW
Giáo dục và đào tạo luôn giữ vai trò nền tảng trong phát triển con người và là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước. Trước những yêu cầu mới của thời đại, việc đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và triển khai đồng bộ các giải pháp đột phá đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết của toàn ngành giáo dục. Đây cũng là nội dung trọng tâm được trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc gia do Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam tổ chức ngày 30/10/2026 tại Hà Nội.
Hội thảo tập trung làm rõ yêu cầu đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo
Ngày 30/10/2026, tại Hội trường tầng 2, Nhà khách Bộ Quốc phòng, số 266 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội, Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: “Nhận thức và triển khai thực hiện các giải pháp đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị”.
Hội thảo có sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học thuộc lĩnh vực Tâm lý học và Giáo dục học, cán bộ quản lý, chuyên gia, nhà giáo cùng đại diện lãnh đạo Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam và các Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục địa phương trên cả nước.
Đoàn Chủ tịch Hội thảo gồm PGS.TS. Trần Kiều – Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam; PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ – Phó Chủ tịch Hội và ông Lê Tuấn Tứ – Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Khánh Hòa.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh nhìn lại một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời hướng đến năm học 2026–2027 với yêu cầu chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện và tạo ra những chuyển biến thực chất trong hoạt động giáo dục.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Trần Kiều nhấn mạnh tính chất cấp thiết và yêu cầu quyết liệt của tinh thần đột phá trong Nghị quyết 71-NQ/TW. Theo đó, phát triển giáo dục và đào tạo không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh những vấn đề hiện có, mà cần tạo ra những thay đổi căn bản về tư duy, phương thức quản lý, nguồn lực và định hướng phát triển, hướng đến một nền giáo dục hiện đại, chất lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
Trong báo cáo đề dẫn, PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ đã phân tích những vấn đề đặt ra sau một năm triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW. Bên cạnh những chuyển biến về nhận thức, thể chế và huy động nguồn lực, việc nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo và cải thiện kết quả học tập của người học vẫn cần được quan tâm, thúc đẩy mạnh mẽ hơn.
Từ thực tiễn đó, Hội thảo đặt ra yêu cầu chuyển từ việc nghiên cứu, quán triệt nội dung nghị quyết sang phân tích những khó khăn, điểm nghẽn trong quá trình thực hiện; đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng cấp học, cơ sở giáo dục và địa phương.
Nhiều tham luận chuyên sâu, tiếp cận các vấn đề trọng tâm của giáo dục hiện nay
Tại Hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đã trình bày nhiều tham luận có giá trị lý luận và thực tiễn, tập trung vào những vấn đề quan trọng trong tiến trình đổi mới giáo dục và đào tạo.
Mở đầu là tham luận của TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến với chủ đề “Đột phá phát triển giáo dục trên nền tảng triết lý giáo dục trong kỷ nguyên mới”. Tham luận tập trung phân tích những cơ sở hình thành triết lý giáo dục qua các thời kỳ, đồng thời gợi mở việc xây dựng và xác lập triết lý giáo dục Việt Nam phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tiếp đó, TS. Nguyễn Tùng Lâm trình bày tham luận về giải pháp đổi mới mô hình cơ sở giáo dục công lập nhằm đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 71-NQ/TW và việc phân cấp quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Nội dung góp phần làm rõ yêu cầu đổi mới tổ chức, quản trị và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục.
Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông. Trong tham luận “Khung đưa Trí tuệ Nhân tạo (AI) vào Giáo dục Phổ thông”, GS.TS. Lê Anh Vinh đã phân tích định hướng và lộ trình triển khai AI trong nhà trường, đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc tổ chức các hoạt động học tập, trải nghiệm, STEM và phát triển kỹ năng cho học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số.
Ở góc độ giáo dục đại học, PGS.TS. Chu Cẩm Thơ trình bày tham luận “Đại học và sứ mệnh khai phóng tài năng: Từ ‘Tháp Ngà’ đến những ‘Đường ray’ thực chiến”. Tham luận đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức đào tạo, phát hiện và bồi dưỡng tài năng, tăng cường gắn kết giữa hoạt động đào tạo với thực tiễn và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, tham luận của ThS. Nguyễn Thị Mỹ Ngân về giải pháp đột phá phát triển giáo dục mầm non tại tỉnh Đồng Tháp đã mang đến góc nhìn thực tiễn từ địa phương, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy quản lý theo hướng chú trọng chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Các nội dung tham luận cho thấy sự cần thiết phải tiếp cận công cuộc đổi mới giáo dục một cách toàn diện, từ triết lý giáo dục, quản trị nhà trường, phát triển đội ngũ, ứng dụng công nghệ đến đổi mới chương trình và phương pháp đào tạo.
Thảo luận khoa học, nhận diện những điểm nghẽn trong quá trình triển khai
Bên cạnh các báo cáo chuyên đề, phiên thảo luận tại Hội thảo diễn ra sôi nổi với 9 lượt ý kiến phát biểu. Các đại biểu đã tập trung trao đổi, phản biện và phân tích những khó khăn, bất cập trong thực tiễn triển khai các chủ trương đổi mới giáo dục.
Nhiều vấn đề được đặt ra không chỉ liên quan đến cơ chế, chính sách mà còn gắn với năng lực tổ chức thực hiện, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, trách nhiệm của các cấp quản lý và sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia vào quá trình giáo dục.
Đáng chú ý, những nội dung như phát triển đội ngũ nhà giáo, đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh tiếp tục được xác định là những vấn đề cần có giải pháp đồng bộ và lâu dài.
Phát biểu tổng kết, PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ đánh giá những kết quả trao đổi và đóng góp khoa học tại Hội thảo. PGS.TS. Trần Kiều, Chủ tịch Hội, ghi nhận ý kiến của các đại biểu và khẳng định Hội sẽ tổng hợp các nội dung được thảo luận để chuyển đến các cơ quan quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam.
Hội thảo bế mạc vào lúc 15 giờ 30 phút cùng ngày, khép lại một chương trình làm việc với nhiều nội dung thiết thực, có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.
Nghị quyết 71-NQ/TW và yêu cầu phát triển giáo dục toàn diện trong giai đoạn mới
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc. Nghị quyết đặt ra nhiều định hướng quan trọng, trong đó nhấn mạnh đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, phát triển đội ngũ nhà giáo, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động giáo dục.
Đặc biệt, Nghị quyết đề cao sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội; xác định người học là trung tâm, là chủ thể của quá trình giáo dục và đào tạo. Đây là định hướng có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, phát triển phẩm chất, năng lực và nhân cách người học.
Cụ thể hóa tinh thần này, Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, xác định các nhiệm vụ và giải pháp triển khai trên phạm vi cả nước.
Từ góc độ khoa học tâm lý và giáo dục, những định hướng trên cho thấy đổi mới giáo dục không chỉ là đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy hay cơ sở vật chất, mà còn cần quan tâm sâu sắc đến đặc điểm tâm lý, nhu cầu phát triển, năng lực và sức khỏe tinh thần của người học. Việc xây dựng môi trường giáo dục tích cực, tôn trọng sự khác biệt, khuyến khích tư duy sáng tạo và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân cần được xem là một trong những nền tảng quan trọng của chất lượng giáo dục.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, giáo dục càng cần chú trọng hài hòa giữa tri thức, kỹ năng công nghệ với năng lực tư duy độc lập, khả năng thích ứng, phẩm chất đạo đức và trách nhiệm xã hội. Công nghệ có thể hỗ trợ quá trình dạy và học, nhưng vai trò của con người, sự tương tác, thấu hiểu và đồng hành trong giáo dục vẫn giữ vị trí đặc biệt quan trọng.
Hội thảo khoa học quốc gia lần này tiếp tục khẳng định vai trò của hoạt động nghiên cứu, trao đổi và phản biện khoa học trong việc cụ thể hóa các chủ trương, chính sách thành giải pháp thực tiễn. Đồng thời, đây cũng là dịp để các nhà khoa học, nhà giáo và những người làm công tác tâm lý – giáo dục cùng chia sẻ trách nhiệm, đóng góp trí tuệ vào sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Phát triển giáo dục là hành trình lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Những định hướng và giải pháp được trao đổi tại Hội thảo là cơ sở quan trọng để tiếp tục thúc đẩy tư duy đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và hướng đến mục tiêu phát triển con người Việt Nam toàn diện trong thời kỳ mới.